Agar xodim yillik haq to‘lanadigan ta’til vaqtida kasal bo‘lib qolsa, ta’tilga to‘g‘ri kelgan tasdiqlangan kasallik kunlari foydalanilgan deb hisoblanmasligi kerak. Xodimda ikkita variant mavjud: ta’tilni uzaytirish yoki foydalanilmagan kunlarni boshqa muddatga ko‘chirish. Ish beruvchining vazifasi — hujjatlarni olish, sanalar kesishuvini tekshirish va tanlangan variantni yangi sanalarni bir tomonlama belgilamasdan rasmiylashtirish.
Kadrlar bo‘yicha qarorni nega kechiktirib bo‘lmaydi
Yillik haq to‘lanadigan ta’til davridagi kasallik nafaqat xodimning yo‘qligiga, balki foydalanilgan dam olish kunlarini hisobga olishga ham ta’sir qiladi. Ish beruvchi ta’tilga to‘g‘ri kelgan kasallik kunlarini mehnatga layoqatsizlikning boshqa sanalaridan ajratishi kerak. Aynan shu kesishuv uzaytirilishi yoki ko‘chirilishi kerak bo‘lgan kunlar miqdorini belgilaydi.
Rasmiylashtirilmagan vaziyat kasallik bilan tasdiqlangan kunlarning foydalanilgan ta’til sifatida hisobga olinishi xavfini yuzaga keltiradi. Keltirilgan ma’lumotlarga ko‘ra, xodim bunday harakatlarga e’tiroz bildirishi mumkin. Kompaniya uchun bu mehnat nizosi va tekshiruv vaqtida da’volar xavfini anglatadi, shuning uchun kunlardan foydalanishning tanlangan usulini hujjatlashtirib qayd etish muhim.
Xodimdan qaysi hujjatlarni so‘rash kerak
Ish beruvchining ish olib borishi uchun asos xodimning arizasi va yopilgan mehnatga layoqatsizlik varaqasi (листок нетрудоспособности) hisoblanadi. Arizada xodim o‘z tanlovini ko‘rsatishi kerak: amaldagi ta’tilni uzaytirish yoki foydalanilmagan kunlarni boshqa davrga ko‘chirish. Mehnatga layoqatsizlik varaqasi elektron yoki qog‘oz shaklida bo‘lishi mumkin, biroq u yopilgan bo‘lishi kerak.
Ariza topshirishning aniq muddati dastlabki materialda ko‘rsatilmagan. Faqat xodim kasallik varaqasi yopilganidan keyin murojaat qilishi va tasdiqlovchi hujjatni taqdim etishi kerakligi aytilgan. Shu sababli ish beruvchi belgilanmagan muddatni majburiy talab sifatida qo‘shib yozmasligi kerak: murojaatni ko‘rib chiqishda ariza va kasallikning tasdiqlangan davriga tayanish lozim.
Sanalar kesishuvini qanday tekshirish va ssenariyni tanlash kerak
Hujjatlar olinganidan keyin kadrlar xizmati mehnatga layoqatsizlik davrini yillik haq to‘lanadigan ta’til sanalari bilan taqqoslashi kerak. Hisob-kitobga bir vaqtning o‘zida ta’tilga to‘g‘ri kelgan kasallikning kalendar kunlari olinadi. Bunday tekshiruv buyruqni (приказ) rasmiylashtirish va ma’lumotlarni keyinchalik hisobga olish hujjatlarida aks ettirish uchun ham zarur.
Agar xodim uzaytirishni tanlagan bo‘lsa, foydalanilmagan kunlar ta’tilga qo‘shiladi. Agar ko‘chirish tanlangan bo‘lsa, kelgusidagi ta’til sanalari xodim bilan kelishuv asosida belgilanadi. Ish beruvchi ko‘chirilgan kunlarning sanalarini bir o‘zi belgilashga haqli emas, hatto kompaniyaga boshqa davr qulayroq bo‘lsa ham.
Qaror kelishilganidan keyin nimalarni rasmiylashtirish kerak
Variant aniqlanganidan keyin ish beruvchi ta’tilni uzaytirish yoki ko‘chirish to‘g‘risida buyruq (приказ) chiqaradi. Ko‘chirishda buyruq chiqarilishidan oldin xodim bilan kelishilgan sanalarni qayd etish zarur. Uzaytirishda rasmiylashtirilgan qaror ta’til davriga to‘g‘ri kelgan kasallik kunlari miqdoriga mos kelishi muhim.
Keyin tegishli kadrlar va hisob-kitob hujjatlarini tekshirish kerak. Materialda ish vaqtini hisobga olish tabeli (табель учёта рабочего времени), ta’tillar jadvali (график отпусков) va to‘lovga oid hujjatlar bevosita ko‘rsatilgan. Ta’til, kasallik va hisob-kitoblarga oid ma’lumotlar bir-biriga zid bo‘lmasligi uchun zarur bo‘lsa, ularga tuzatish kiritish talab etiladi.
Ichki nazoratni qanday yo‘lga qo‘yish kerak
Amaliy nazorat yagona ketma-ketlikdan boshlanadi: arizani qabul qilish, yopilgan kasallik varaqasini tekshirish, sanalar kesishuvini aniqlash, qarorni kelishish va buyruqni rasmiylashtirish. Bunday tartib xodimning tanlovini ish beruvchining ichki qarori bilan almashtirib yubormaslikka va majburiy kadrlar o‘zgarishlarini o‘tkazib yubormaslikka yordam beradi.
Tartib mehnat shartnomasi asosida ishlayotgan va yillik haq to‘lanadigan ta’tilda bo‘lgan chet el fuqarolariga ham umumiy asoslarda qo‘llanadi. Shart sifatida rasmiylashtirilgan mehnatga layoqatsizlik varaqasining mavjudligi ko‘rsatilgan. Taqdim etilgan materialda chet elliklar uchun maxsus qoidalar, qo‘shimcha hujjatlar yoki alohida muddatlar ko‘rsatilmagan.
Nimalarni tekshirish kerak
- Xodimning ta’tilni uzaytirish yoki ko‘chirish varianti tanlangan arizasini qabul qilish.
- Yopilgan elektron yoki qog‘oz shaklidagi mehnatga layoqatsizlik varaqasini (листок нетрудоспособности) olish.
- Kasallik sanalarini yillik haq to‘lanadigan ta’til davri bilan taqqoslash.
- Ta’tilga to‘g‘ri kelgan kasallikning kalendar kunlari miqdorini aniqlash.
- Ko‘chirishda foydalanilmagan kunlarning yangi sanalarini xodim bilan kelishish.
- Ta’tilni uzaytirish yoki ko‘chirish to‘g‘risida buyruqni (приказ) rasmiylashtirish.
- Zarur bo‘lsa, tabelga, ta’tillar jadvaliga va to‘lovga oid hujjatlarga tuzatish kiritish.